Wat is meditatie?*

Hoe we ons voelen hangt voor een deel af van de omstandigheden. Die zijn soms gunstig, soms ongunstig. Maar onze houding tegenover de omstandigheden is minstens zo belangrijk.

Als je je alleen maar prettig kunt voelen als het leven je toelacht, heb je een probleem. Want als het eens tegenzit (en dat gebeurt beslist!) zal je plezier verdwijnen. Je leeft dan reactief, en hebt zelf weinig in te brengen. Dat is de positie van een slachtoffer, of van een marionet.

Je kunt leren niet langer speelbal van je omstandigheden te zijn. Je kunt leren je rust te bewaren, ook als het tegenzit. Dat vraagt een groter bewustzijn van wat er in en om je heen gebeurt, en dat bewustzijn kun je ontwikkelen. Meditatie is daar een goede methode voor. Je bent beter in staat je houding te bepalen tegenover wat er in je leven gebeurt. Hoe je je voelt is dan minder afhankelijk van de omstandigheden. Anders gezegd: je vergroot je keuzemogelijkheden.

Meditatie vraagt oefening

Meditatie leer je het beste onder deskundige begeleiding en vraagt oefening. Je leert tot rust komen en zorgvuldig waarnemen. Deze twee belangrijke stappen ­ traditioneel heten ze shamatha en vipassana ­ vind je kort beschreven op de pagina over zitmeditatie.

De kracht van deze vormen van meditatie schuilt in het observerend waarnemen. Dan reageer je niet meer op de automatische piloot (reacting), maar bepaal je zelf je houding tegenover wat er gebeurt (responding). Dat gaat overigens met vallen en opstaan, en lukt de ene keer beter dan de andere keer.

Zen meditatie

Zen is één van de meditatievormen die goed in te passen is in het moderne dagelijkse leven. Mediteren hoeft niet alleen maar zittend op een meditatiekussen: je kunt het toepassen op allerlei momenten van de dag. Een minuut bewust ademhalen achter je PC (nu bijvoorbeeld) is een minuut mediteren. Juist in onze bedrijvige samenleving is het van groot belang om de juiste balans te vinden tussen actie en reflectie.
Zen versterkt je reflectie­ en observatievermogen, en is een no-­nonsense benadering van de werkelijkheid. Daardoor sta je steviger met beide benen op de grond. Wie dit ervaren heeft weet dat meditatie niet zweverig is. Het tegendeel is waar.

Aandacht staat centraal

In Zenmeditatie staat het beoefenen van aandacht (mindfulness) centraal. Aandacht voor jezelf, voor anderen en voor de wereld om je heen. Zen reikt dus verder dan alleen je eigen belang. Aandachtig en bewust leven vormt de basis van inzicht, mededogen en maatschappelijke betrokkenheid. Zo groeit de beoefening van meditatie uit tot een manier van leven.
Met nieuwe ogen zien. De oorspronlijkheid ont-dekken.

* Ook hier heb ik dankbaar gebruik gemaakt van de uitleg van Noud...

introspectionbeing and-doingzittenwonder
MVD_logo_1000x200